Niskodawkowa Hormonalna Terapia Zastępcza


Nowocześnie prowadzona Hormonalna Terapia Zastępcza polega między innymi na:

  • Indywidualizacji terapii, czyli wdrażaniu tzw. terapii „na miarę” dostosowanej do potrzeb każdej pacjentki
  • Wczesnym rozpoczynaniu terapii (przed powstaniem nieodwracalnych zmian w organizmie kobiety)
  • Stosowaniu najniższych skutecznych dawek hormonów (niskodawkowa HTZ)

 

Terapia „na miarę” każdej pacjentki

Na polskim rynku obecnych jest wiele preparatów do HTZ różniących się rodzajem i dawką zastosowanych hormonów, schematem dawkowania, czy drogą podania leku. Na podstawie rozmowy z pacjentką, jak również w oparciu o wskazania medyczne lekarz ustala jaki preparat będzie optymalny dla danej kobiety, mając na uwadze zarówno jego skuteczność, jak i bezpieczeństwo stosowania.

 

Wczesne rozpoczynanie terapii

HTZ  należy rozpoczynać jak najwcześniej, około 45 roku życia, tzn. w momencie kiedy pojawiają się pierwsze objawy wchodzenia w okres pokwitania, jak np.: nieregularne miesiączki – często paradoksalnie bardziej obfite, w krótszych odstępach czasu (czasem nawet jeszcze bez towarzyszących uderzeń gorąca), później już pełne tzw. objawy wypadowe (wary, wzmożona potliwość, kołatania serca, zaburzenia nastroju). Odpowiednio wcześnie wdrożona HTZ jest swego rodzaju „inwestycją” w stan zdrowia za kilkanaście lat oraz zapewnia znaczącą poprawę jakości życia, praktycznie „od zaraz”.

 

Stosowanie najniższych skutecznych dawek hormonów

W Polsce dostępne są niskodawkowe preparaty złożone (estrogenowo-progestagenowe) służące do HTZ sekwencyjnej (z krwawieniami) i ciągłej (bez krwawień). Występują one w formie tabletek do przyjmowania drogą doustną. Taka forma terapii jest najczęściej wybierana przez pacjentki, spełnia warunek łatwości zapamiętania schematu dawkowania i aplikacji leku.
Alternatywną drogę podania leku w sytuacji, kiedy pacjentka z różnych powodów nie może stosować terapii doustnej, np https://pl.wikipedia.org/wiki/Peeling_chemiczny.: w zespołach złego wchłaniania, przy ciężkich uszkodzeniach wątroby, może stanowić skóra.
Jednak brak jest niskodawkowych preparatów złożonych do HTZ do podawania drogą przezskórną.

 

Zalety niskodawkowej HTZ

  • Skuteczna w podstawowych kierunkach jej korzystnego działania tj. w redukcji objawów wypadowych, ochronie kości i serca
  • Poprzez zmniejszone stężenie estrogenów minimalizuje ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych takich jak nieprawidłowe krwawienia, bóle piersi
  • Lepiej tolerowana przez pacjentki jest stosowana długoterminowo, co skutkuje lepszą ochroną kości
  • Rozpoczynanie HTZ przy użyciu najniższych skutecznych dawek pozwala lekarzowi na „miareczkowanie” hormonów i dostosowanie ich dawek do indywidualnych potrzeb każdej pacjentki
  • Zastosowanie niskiej dawki estrogenu umożliwia użycie odpowiednio niskiej dawki progestagenu dla ochrony śluzówki macicy przed przerostem, co również zmniejsza ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych

Hormonalna Terapia Zastępcza ma na celu złagodzenie objawów trudnego okresu przekwitania, poprawia jakość życia, dodatkowo zabezpieczając przed odległymi następstwami menopauzy między innymi osteoporozą. Należy jednak pamiętać, że jej skuteczność i profil bezpieczeństwa zależy w dużym stopniu od doboru preparatu, który zarówno pod względem składu jak i dawki powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjentki. Hormonalną Terapię Zastepczą należy zawsze prowadzić pod kontrolą lekarza.

CO POWINNAŚ WIEDZEĆ O HORMONALNEJ TERAPII

a. Kiedy rozpoczynać hormonalną terapię zastępczą (HTZ)

HTZ należy rozpoczynać jak najwcześniej, tzn. w momencie, kiedy pojawiają się pierwsze objawy okresu przekwitania, jak np.: nieregularne miesiączki, często paradoksalnie bardziej obfite, w krótszych odstępach czasu (czasem nawet jeszcze bez towarzyszących uderzeń gorąca), a później już pełne tzw. objawy wypadowe (wary, wzmożona potliwość, kołatania serca, zaburzenia nastroju).

b. Od jakich dawek hormonów należy rozpocząć HTZ?

Jedną z podstawowych zasad leczenia jest stosowanie minimalnej skutecznej dawki leku. W nowoczesnej medycynie menopauzalnej ta zasada również stanowi „złoty standard”. Niskodawkowa HTZ w stopniu podobnym do wysokich dawek eliminuje objawy wypadowe, zarówno uderzenia gorąca, jak i zmienność nastroju, depresję. Jednocześnie niskodawkowa HTZ wiąże się z wielokrotnie mniejszym ryzykiem wystąpienia objawów niepożądanyh, takich jak: bóle piersi, czy nieprawidłowe krwawienia z macicy. Skutkuje to lepszą tolerancją terapii przez pacjentki i możliwością kontynuacji przez lata, co z kolei stanowi najlepszą ochronę przed osteoporozą. Określenie niskodawkowa HTZ wiąże się z zawartością w lekach dawki komponenty estrogenowej i odpowiada: 1mg 17β-estriadiolu doustnej, 0,3mg estrogenów skoniugowanych (CEE) doustnie, 25mg estradiolu przezskórnie.

c. Jaka terapia wskazana jest w okresie premenopauzy, ok. 45 roku życia?

 
W okresie premenopauzy, czyli wtedy, gdy pojawiają się pierwsze objawy wypadowe, ale występują jeszcze miesiączki, wskazana jest tzw. terapia sekwencyjna, regulująca cykle własne kobiety, a później sztucznie wywołująca comiesięczne krwawienia, naśladujące miesiączki. Najlepiej jest przyjmować takie leki, które nie wymagają siedmiodniowej przerwy między opakowaniami, pozwala to na szybszą odbudowę śluzówki macicy i zmniejsza obfitość krwawień – jednego z najbardziej uciążliwych objawów. Ten schemat HTZ jest przewidziany jedynie na parę lat, tj. do wejścia kobiety w okres pomenopauzalny – w Polsce ok. 50 roku życia

d. Dlaczego po 50 roku życia należy zmienić terapię sekwencyjną na ciągłą (nie wywołującą krwawień podobnych do miesiączek)?

Zgodnie z fizjologią po menopauzie kobieta nie ma już miesiączek. Terapia ciągła to taka terapia, która naśladuje naturę, kontrolując śluzówkę macicy, będącą w tym okresie w zaniku. Większość kobiet po 50 roku życia z niechęcią myśli o kontynuacji comiesięcznych krwawień. Dlatego wówczas wskazana jest terapia ciągła nie wywołująca już krwawień imitujących miesiączki

e. Antykoncepcja a HTZ

HTZ jest bliższa fizjologii cyklu miesiączkowego niż doustna antykoncepcja, ale nie zabezpiecza przed niepożądaną ciążą. Jeśli nie stosujesz antykoncepcji doustnej, objawy przekwitania są wyraźnie widoczne. Wówczas wspólnie z lekarzem możesz podjąć decyzję o niskodawkowej sekwencyjnej HTZ, mając pewność o fizjologicznym zatrzymaniu owulacji.
Jeśli stosujesz hormonalne środki antykoncepcyjne, to w okresie 21 dni przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych znajdujesz się pod ich ochronnym działaniem. W czasie 7-mio dniowej przerwy między opakowaniami mogą pojawić się bóle głowy, napady gorąca, i inne objawy będące sygnałem, że wymagasz substytucji hormonalnej pl.wikipedia.org. Warto wówczas zmienić antykoncepcję na niskodawkową HTZ, a w celu zabezpieczenie przed ciążą zastosować inną formę antykoncepcji (np. wewnątrzmaciczną wkładkę)

f. U jakich kobiet HTZ jest przeciwskazana?

Przeciwwskazania do HTZ są bardzo ograniczone. Poniżej wymienione są bezwzględne przeciwwskazania do każdego rodzaju HTZ:

  • Aktualnie trwająca choroba zakrzepowo – zatorowa
  • Niewyjaśnione krwawienia dróg rodnych
  • Przebyte poważne choroby np. zapalenie wątroby, dające wyraźne zmiany w badaniach wątrobowych
  • Rak sutka lub macicy w wywiadzie

Przebyta choroba zatorowo – zakrzepowa jest pewnym ograniczeniem zmuszającym lekarza do właściwej oceny zysków i strat terapeutycznych. W chwili obecnej nie zaleca się także stosowania HTZ w przypadku przebytego zawału serca, chociaż korzystne działanie estrogenów w pierwotnej profilaktyce choroby wieńcowej pozostało niepodważone.

Powiedz lekarzowi o objawach, które Ciebie niepokoją.
Pomóż mu dopasować najlepszą dla Ciebie HTZ.
Zawsze zapytaj o najniższe dawki hormonów, które byłyby skuteczne w Twoim przypadku.

Rate this post