Samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego


Czym jest ciśnienie tętnicze

Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew wyrzucana jest przez serce do dużych tętnic. Dwie wartości, które określają poziom ciśnienia tętniczego w zależności od rodzaju pracy serca definiujemy jako:

  • ciśnienie skurczowe, czyli ciśnienie, jakie panuje w dużych naczyniach podczas skurczu serca,
  • ciśnienie rozkurczowe – ciśnienie, jakie panuje w naczyniu w fazie rozkurczu serca.

Prawidłowe ciśnienie tętnicze to takie, którego poziom nie przekracza wartości 140/90 mmHg przy pomiarze w gabinecie lekarskim lub 135/85 mmHg przy samodzielnym pomiarze ciśnienia w domu.

Jeśli przynajmniej jedna z tych dwóch wartości ciśnienia tętniczego jest podwyższona i utrzymuje się w pomiarach wykonywanych w kolejnych dniach warto skontaktować się z lekarzem.

Rodzaje aparatów do pomiaru ciśnienia tętniczego

Na rynku sprzedaży dostępny jest szeroki wybór aparatów do pomiaru ciśnienia:

  • rtęciowe
  • zegarowe
  • elektroniczne (półautomatyczne, w pełni automatyczne, nadgarstkowe)

Mierząc ciśnienie aparatem rtęciowym lub zegarowym, przy użyciu słuchawek lekarskich wysłuchuje się tonów, pojawiających się podczas wypuszczania powietrza z mankietu. Odzwierciedlają one uderzenia krwi o ścianę naczynia krwionośnego. Wartość na skali ciśnieniomierza przy wysłuchaniu pierwszego tonu określa ciśnienie skurczowe, ostatni słyszalny ton odczytujemy jako ciśnienie rozkurczowe. Metoda jest dokładna, jednak jej dokładność w dużym stopniu zależy od umiejętności badającego. Z tego względu nie zaleca się ich obecnie pacjentom do samodzielnych pomiarów w domu.

Zdecydowana większość aparatów elektronicznych oblicza wartości ciśnienia na podstawie zmian ciśnienia zachodzących w mankiecie podczas pomiaru, czyli tzw. metody oscylometrycznej. Jest to metoda również dokładna, choć nie zawsze sprawdzająca się u osób np https://pl.wikipedia.org/wiki/T%C4%99tno. z niemiarową pracą serca, choć już niektóre aparaty elektroniczne radzą sobie i z tym problemem.

Jaki aparat wybrać do samodzielnego pomiaru ciśnienia w domu?

Z uwagi na prostą obsługę, wytyczne towarzystw nadciśnieniowych sugerują zalecanie pacjentom do samodzielnego pomiaru ciśnienia:

  • aparatów elektronicznych,
  • posiadających tzw. walidację kliniczną, która świadczy o tym, że aparat został dodatkowo przetestowany w warunkach klinicznych według specjalnego protokołu towarzystw nadciśnieniowych, oceniającego dokładność wyników pomiarów ciśnienia uzyskanych przez badany aparat i aparat rtęciowy.

Spośród wielu dostępnych na rynku aparatów nadgarstkowych, zaledwie kilka może wykazać się pozytywnym wynikiem walidacji klinicznej. W konsekwencji pomiary uzyskane aparatami nadgarstkowymi, zwłaszcza u osób starszych, mogą budzić wątpliwości odnośnie ich wiarygodności. Mierząc ciśnienie aparatem nadgarstkowym, bezwzględnie należy przestrzegać ułożenia ręki na poziomie serca.

doctor measuring pressure

Samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego.

Aby wynik samodzielnie przeprowadzonego pomiaru ciśnienia dobrze określał poziom ciśnienia tętniczego krwi w spoczynku i mógł stanowić wiarygodne źródło informacji dla lekarza, niezależnie od rodzaju aparatu jakim mierzymy ciśnienie, należy pamiętać o przestrzeganiu poniższych zasad.

Pomiaru ciśnienia dokonujemy zawsze w ciszy – z dala od źródeł hałasu takich jak włączony telewizor, nie prowadząc rozmów podczas badania oraz po chwilowym odpoczynku – zanim rozpoczniesz pomiar ciśnienia posiedź spokojnie z przygotowanym aparatem i założonym mankietem około 2-3 minut.

Ciśnienie może być zawyżone:

  • jeżeli do 30 minut wcześniej wypaliłeś papierosa,
  • jeżeli 1 godzinę wcześniej wypiłeś kawę lub napój zawierający kofeinę,
  • jeżeli do 3 godzin wcześniej wypiłeś alkohol
  • przy wypełnionym pęcherzu moczowym

Ciśnienie może być zaniżone, jeśli do 2 godzin wcześniej zjadłeś obfity posiłek pl.wikipedia.org.

Mierząc ciśnienie, należy pamiętać zawsze o…

  • dostosowaniu wielkości mankietu do obwodu ramienia! U większości osób dorosłych odpowiednie są mankiety standardowej wielkości, w które wyposażone są aparaty do pomiaru ciśnienia. Jednak u osób, u których obwód ramienia jest większy niż 32cm, konieczne jest założenie szerokiego mankietu, o wymiarach: 12x40cm. Również bardzo szczupłe dorosłe osoby, u których obwód ramienia jest mniejszy niż 26cm powinny zastosować mniejszy mankiet o wymiarach 10x18cm. Zastosowanie nieodpowiedniego mankietu może w poważny sposób zafałszować wynik pomiaru ciśnienia!
  • ułożeniu ramienia. Ręka, na której dokonujemy pomiaru powinna być ułożona tak, aby łokieć i przedramię były podparte a mankiet znajdował się na poziomie serca.
  • pozycji ciała. Siedząc, należy mieć oparte plecy.
  • pomiarze ciśnienia zawsze na tym samym ramieniu. Warto sprawdzić ciśnienie na obu rękach, gdyż wartości ciśnienia zmierzone na lewej i prawej ręce mogą się różnić https://pl.wikipedia.org/wiki/Tiazydy. Jeżeli różnica jest mniejsza niż 10 mmHg, ciśnienie należy mierzyć na ręce niedominującej (czyli np. u praworęcznych – na lewej). Jeżeli różnica ciśnień jest większa niż 10mmHg, pomiary ciśnienia należy wykonywać na ramieniu z wyższym ciśnieniem.
  • przerwie między pomiarami. Wykonanie drugiego pomiaru powinno nastąpić po 2-3 minutowej przerwie.

Jak często mierzyć ciśnienie?

Zaleca się, aby dla potwierdzenia rozpoznania nadciśnienia, bądź oceny skuteczności wprowadzonych zmian w farmakologicznym leczeniu nadciśnienia, pomiarów dokonywać przez kilka kolejnych dni roboczych 2 razy dziennie:

  • dwukrotny pomiar w godzinach rannych – przed śniadaniem, przed zażyciem leków
  • dwukrotny pomiar wieczorem – np. zawsze przed kolacją.

Dodatkowo warto zmierzyć ciśnienie, w przypadku złego samopoczucia lub odczuwania dolegliwości, które mogą wiązać się z nagłym wzrostem lub obniżeniem ciśnienia (szum w uszach, ból głowy, zawroty głowy, mroczki przed oczyma, dyskomfort w klatce piersiowej itp.). Po każdym pomiarze ciśnienia wynik należy odnotować w dzienniczku. Dzienniczek należy mieć ze sobą podczas wizyt kontrolnych i pokazywać u lekarza.

Rate this post